Spadek nie zawsze oznacza spokojne podzielenie majątku pomiędzy członków rodziny.
Często dopiero po śmierci bliskiej osoby pojawiają się pytania:
Co zrobić, gdy jeden ze spadkobierców nie chce sprzedać mieszkania?
Czy można dokonać podziału spadku bez zgody pozostałych?
Co zrobić, gdy jeden ze spadkobierców mieszka w odziedziczonym domu i nie chce się wyprowadzić?
Czy można otrzymać spłatę swojego udziału w spadku?
W takich sytuacjach rozwiązaniem może być dział spadku.
Czym jest dział spadku?
Dział spadku służy ostatecznemu podziałowi majątku należącego do spadku pomiędzy poszczególnych spadkobierców. Do czasu dokonania działu spadku, jeżeli spadek przypada kilku osobom, istnieje wspólność majątku spadkowego. W praktyce może to oznaczać problemy z mieszkaniem, domem, działką, samochodem czy innymi wartościowymi składnikami majątku. Dział spadku pozwala zakończyć tę wspólność i ustalić, co ostatecznie przypadnie poszczególnym spadkobiercom.
Czy wszyscy spadkobiercy muszą się zgodzić?
Nie. Jeżeli spadkobiercy są zgodni, mogą dokonać działu spadku w drodze umowy. Jeżeli jednak nie mogą dojść do porozumienia, każdy ze spadkobierców może żądać sądowego działu spadku. Oznacza to, że jeden ze spadkobierców nie może bezterminowo blokować możliwości przeprowadzenia działu tylko dlatego, że nie chce się zgodzić na proponowane rozwiązanie.
Co zrobić, gdy spadkobiercy chcą sprzedać mieszkanie?
To jeden z najczęstszych problemów. Jeżeli mieszkanie odziedziczyło kilka osób, jego sprzedaż wymaga odpowiedniego uregulowania praw wszystkich współwłaścicieli. Jeżeli jedna osoba nie chce sprzedaży, pozostali spadkobiercy mogą rozważyć przeprowadzenie działu spadku. Możliwe rozwiązania zależą od konkretnej sytuacji. Mieszkanie może zostać np. przyznane jednemu ze spadkobierców z obowiązkiem spłaty pozostałych albo może zostać sprzedane i rozliczone pomiędzy spadkobierców. Nie zawsze więc konieczne jest przekonywanie niechętnego spadkobiercy do sprzedaży. Czasami właściwym rozwiązaniem jest doprowadzenie do zakończenia wspólności majątku spadkowego w postępowaniu działowym.
Co jeśli jeden ze spadkobierców mieszka w mieszkaniu?
Samo zamieszkiwanie w odziedziczonym mieszkaniu nie oznacza automatycznie, że osoba ta ma prawo zatrzymać nieruchomość dla siebie. Jeżeli mieszkanie należy do kilku spadkobierców, prawa każdego z nich powinny zostać uwzględnione. W przypadku konfliktu znaczenie może mieć również sposób korzystania z nieruchomości oraz ponoszenie kosztów jej utrzymania. Dlatego jeżeli jeden spadkobierca korzysta z mieszkania, a pozostali nie mogą korzystać ze swojego majątku, warto przeanalizować możliwość dokonania działu spadku i ewentualnych rozliczeń.
Jak może wyglądać dział spadku?
Sposób podziału zależy od rodzaju majątku oraz sytuacji spadkobierców.
W przypadku nieruchomości możliwe jest m.in.:
- przyznanie nieruchomości jednemu ze spadkobierców i spłata pozostałych
- sprzedaż nieruchomości i podział uzyskanych środków
- podział majątku w inny sposób, jeżeli pozwalają na to okoliczności sprawy.
Jeżeli wszyscy spadkobiercy są zgodni, można dążyć do rozwiązania sprawy w sposób polubowny. Jeżeli zgody nie ma, możliwe jest przeprowadzenie postępowania przed sądem.
Czy można dostać pieniądze zamiast części mieszkania?
Tak. Jeżeli nieruchomość ma przypaść jednemu ze spadkobierców, pozostali mogą otrzymać odpowiednie spłaty odpowiadające wartości ich udziałów, z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. To rozwiązanie jest często stosowane wtedy, gdy np. jedno z dzieci chce zatrzymać mieszkanie po rodzicach, a pozostali spadkobiercy chcą otrzymać wartość swoich udziałów.
Co zrobić, gdy spadkobiercy nie mogą się dogadać?
Przede wszystkim warto ustalić: –
- kto jest spadkobiercą
- jakie są udziały poszczególnych osób
- jaki majątek wchodzi w skład spadku
- jaka jest wartość poszczególnych składników
- kto korzysta z nieruchomości
- jakie koszty zostały poniesione po śmierci spadkodawcy
- jakie rozwiązanie chce osiągnąć każdy ze spadkobierców.
Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy korzystniejsze będzie porozumienie, czy skierowanie sprawy do sądu.
Czy warto skorzystać z pomocy adwokata?
Dział spadku może wydawać się prosty, dopóki w grę nie wchodzi nieruchomość, duży majątek albo konflikt pomiędzy spadkobiercami. Problemy mogą dotyczyć nie tylko samego podziału, ale również wartości majątku, spłat, nakładów na nieruchomość czy rozliczeń związanych z korzystaniem z niej. W takiej sytuacji warto przed podjęciem decyzji przeanalizować całą sytuację i ustalić, jakie rozwiązanie najlepiej zabezpieczy interesy danego spadkobiercy.
Jeżeli spadkobiercy nie mogą porozumieć się co do podziału majątku, możliwe jest dochodzenie swoich praw w postępowaniu o dział spadku.
Przeczytaj także:
- Jeden ze spadkobierców nie chce sprzedać mieszkania – co zrobić?
- Jeden ze spadkobierców nie chce działu spadku – co zrobić?
- Jeden ze spadkobierców mieszka w odziedziczonym mieszkaniu – co mogą zrobić pozostali?
- Czy można zmusić spadkobiercę do sprzedaży mieszkania?
Potrzebujesz pomocy w sprawie spadku? Skontaktuj się z adwokatem i omów swoją sytuację.